Dosya Akışı
3D baskıda tipik dosya akışı:
- CAD yazılımı: STEP, F3D, SLDPRT (parametrik tasarım dosyası)
- Mesh export: STL, 3MF, OBJ (üçgen mesh'e dönüşüm)
- Slicer: STL/3MF yüklenir → dilim ayarları → G-code üretilir
- Yazıcı: G-code okunur ve baskı yapılır
Format Karşılaştırması
| Format | Tip | Renk/Malzeme | Birim Bilgisi | Boyut | Kullanım |
|---|---|---|---|---|---|
| STL | Mesh | ❌ | ❌ | Büyük | Slicer'a giriş |
| 3MF | Mesh+meta | ✅ | ✅ | Küçük | Slicer'a giriş (modern) |
| OBJ | Mesh+renk | Kısmi | ❌ | Orta | Görselleştirme, slicer |
| STEP | Parametrik | ❌ | ✅ | Küçük | CAD arası transfer |
| AMF | Mesh+meta | ✅ | ✅ | Küçük | Az kullanılır |
| G-code | Komut | — | — | Büyük | Yazıcı komutları |
STL (Stereolithography)
3D baskının en yaygın formatı. 1986'dan beri kullanılmaktadır.
- İçerik: Üçgen mesh — modelin yüzeyini binlerce üçgenle tanımlar.
- Avantaj: Evrensel uyumluluk. Her slicer ve yazıcı STL okur.
- Dezavantaj: Renk/malzeme bilgisi yok, birim bilgisi yok (mm/inch karışıklığı), büyük dosya boyutu, çoklu obje desteği zayıf.
- ASCII vs Binary: Binary STL çok daha küçük. Her zaman binary tercih edin.
3MF (3D Manufacturing Format)
STL'nin modern halefi. Microsoft, Autodesk, Dassault, HP ve diğer büyük firmalar tarafından desteklenir.
- Renk ve malzeme: Her üçgene renk/malzeme atanabilir. Çok renkli baskı için ideal.
- Birim bilgisi: mm olarak sabitlenmiş. Birim karışıklığı olmaz.
- Sıkıştırma: ZIP tabanlı. STL'den %50-80 daha küçük dosya boyutu.
- Çoklu obje: Birden fazla parça tek dosyada, ayrı konumda.
- Baskı ayarları: Slicer profili ve ayarlar dosya içinde saklanabilir.
- Uyumluluk: PrusaSlicer, Bambu Studio, OrcaSlicer, Cura — hepsi destekler.
OBJ (Wavefront)
- Mesh formatı + MTL (material) dosyası ile renk/doku desteği.
- 3D görselleştirme ve render dünyasından gelir.
- Bazı slicer'lar OBJ okur ancak renk bilgisi genellikle aktarılmaz.
- 3D baskı için STL veya 3MF tercih edilir.
STEP (STP)
- Parametrik format: CAD geometrisini (yüzeyler, eğriler, ölçüler) korur.
- CAD arası transfer: Fusion 360 → SolidWorks → FreeCAD geçişinde standart.
- Düzenleme: STEP dosyası CAD'de açılıp boyut değiştirilebilir (STL'de bu mümkün değildir).
- Slicer'a doğrudan yüklenemez: Önce STL veya 3MF'ye export gerekir.
- Tavsiye: Tasarımlarınızı hem STEP hem STL/3MF olarak saklayın. STEP düzenleme için, STL/3MF baskı için.
G-code
Slicer'ın ürettiği makine komutları dosyasıdır. Yazıcının anlayacağı dil.
- İçerik: Hareket komutları (G0, G1), sıcaklık (M104, M140), fan (M106), ekstrüzyon miktarı.
- Yazıcıya özel: Farklı yazıcılarda farklı G-code gerekir (başlangıç/bitiş komutları, hız sınırları).
- Görselleştirme: Slicer'da G-code önizleme ile katman katman baskıyı inceleyebilirsiniz.
- Düzenleme: Metin editörü ile G-code düzenlenebilir (ileri kullanıcılar).
Format Dönüşümü
| Kaynak | Hedef | Araç |
|---|---|---|
| STEP | STL/3MF | Fusion 360, FreeCAD, CAD yazılımı export |
| STL | 3MF | PrusaSlicer, Bambu Studio (import → export) |
| OBJ | STL | Meshmixer, Blender, online dönüştürücü |
| 3MF | STL | PrusaSlicer, 3D Builder (Windows) |
| STL/3MF | G-code | Slicer (Cura, PrusaSlicer, OrcaSlicer) |
Sık Sorulan Sorular
STL en yaygın. 3MF modern alternatif olarak hızla yayılıyor.
Renk/malzeme bilgisi, birim, sıkıştırma ve çoklu obje desteği. STL'nin modern halefi.
Slicer'ın ürettiği makine komutları. Yazıcıya özel, paylaşılmamalı.
Doğrudan hayır. Önce STL/3MF'ye export gerekir. Düzenleme için STEP saklayın.
Basit baskı: STL. Çok renk: 3MF. CAD düzenleme: STEP. Yazıcı: G-code.
Sonuç
Doğru dosya formatını bilmek, sorunsuz baskı sürecinin ilk adımıdır. STL hâlâ standart olmaya devam ederken, 3MF renk, malzeme ve modern özelliklerle geleceğin formatıdır.
Pratik kural: Tasarım dosyanızı STEP olarak, baskı dosyanızı 3MF olarak, eski uyumluluk gerekiyorsa STL olarak saklayın. G-code'u asla paylaşmayın — her zaman kaynak dosyayı paylaşın.