Hızlı Tanı Tablosu
| # | Hata | Ana Neden | Detay |
|---|---|---|---|
| 1 | Yatak yapışma sorunu | Z-offset, tabla sıcaklığı | → |
| 2 | Warping (bükülme) | Termal büzüşme | → |
| 3 | Fil ayağı (elephant foot) | İlk katman basıncı | → |
| 4 | Under-extrusion | Düşük flow / tıkanma | → |
| 5 | Over-extrusion | Yüksek flow / e-step | → |
| 6 | Stringing (ipliklenme) | Retract / sıcaklık | → |
| 7 | Blobs / Zits | Seam / retract | → |
| 8 | Katman ayrılması | Düşük sıcaklık / hız | → |
| 9 | Layer shift (kayma) | Kayış / motor | → |
| 10 | Nozzle tıkanması | Kir / heat creep | → |
| 11 | Ghosting / Ringing | Titreşim / hız | → |
| 12 | Pillow / pillowing | Yetersiz üst katman | → |
| 13 | Spaghetti (çökmüş baskı) | Yapışma kaybı / destek yok | → |
| 14 | Z-seam görünür | Seam konumu | → |
| 15 | Curling (kıvrılma) | Soğutma / overhang | → |
| 16 | Gap / boşluk (üst yüzey) | Düşük üst katman / flow | → |
| 17 | Inconsistent extrusion | Nemli filament / dişli | → |
| 18 | Banding / çizgi (Z) | Z-vidası / motor | → |
| 19 | Clogged heat break | Heat creep | → |
| 20 | Thermal runaway hatası | Termistör / ısıtıcı arıza | → |
Yatak Yapışma Sorunları
1. Yatak yapışma sorunu
Belirti: İlk katman tablaya yapışmıyor, sürükleniyor veya yuvarlanıyor.
Çözüm:
- Z-offset'i yaklaştırın (nozzle tablaya daha yakın).
- Tabla sıcaklığını artırın (+5-10 °C).
- Tabla yüzeyini IPA ile temizleyin.
- İlk katman hızını düşürün (%50).
- Brim veya raft ekleyin.
2. Warping (bükülme)
Belirti: Parçanın köşeleri tabladan kalkar, taban bükülür.
Çözüm:
- Tabla sıcaklığını artırın. ABS: 100-110 °C, PETG: 75-85 °C.
- Brim ekleyin (8-15 mm).
- Kapalı hazne kullanın (ABS/ASA için zorunlu).
- Part cooling fanını ilk katmanlarda kapatın.
3. Fil ayağı (elephant foot)
Belirti: İlk 1-2 katman modelden geniş. Taban genişlemiş.
Çözüm:
- Slicer'da "elephant foot compensation" açın (0.1-0.3 mm).
- Tabla sıcaklığını biraz düşürün (-5 °C).
- Z-offset'i çok yakın ise hafifçe uzaklaştırın.
Ekstrüzyon Sorunları
4. Under-extrusion
Belirti: Katmanlar arası boşluk, ince duvarlar, üst yüzeyde delik.
Çözüm:
- E-step kalibrasyonu yapın.
- Flow oranını artırın (+2-5%).
- Nozzle sıcaklığını artırın (+5-10 °C).
- Kısmi tıkanma varsa cold pull yapın.
- Filament nem almışsa kurutun.
5. Over-extrusion
Belirti: Şişkin duvarlar, pürüzlü yüzey, boyut büyük.
Çözüm:
- E-step kalibrasyonu yapın.
- Flow oranını azaltın (-%2-5).
- Sıcaklığı düşürün (-5-10 °C).
6. Stringing (ipliklenme)
Belirti: Parçalar arasında ince plastik iplikler.
Çözüm:
- Retract mesafesini artırın. Direct drive: 0.5-2 mm. Bowden: 4-7 mm.
- Retract hızını artırın (40-60 mm/s).
- Sıcaklığı düşürün (-5-15 °C).
- Travel hızını artırın (150-200 mm/s).
7. Blobs / Zits
Belirti: Yüzeyde küçük kabarcık veya tümsekler.
Çözüm:
- Seam konumunu "sharpest corner" yapın.
- Retract ayarlarını optimize edin.
- Coasting (0.2-0.5 mm) açın.
- Wipe distance ekleyin.
- Linear/pressure advance kullanın.
Yüzey Kalitesi Sorunları
11. Ghosting / Ringing
Belirti: Keskin kenarların yanında tekrarlayan dalgalı gölgeler.
Çözüm:
- Baskı hızını ve ivmeyi düşürün.
- Kayış gerginliğini kontrol edin.
- Input shaper kullanın (Klipper).
- Yazıcıyı sağlam yüzeye yerleştirin.
12. Pillowing
Belirti: Üst yüzeyde kabarma, yastık benzeri doku.
Çözüm:
- Üst katman sayısını artırın (minimum 5-6 katman).
- Soğutma fanını artırın.
- İnfill oranını artırın (minimum %20).
14. Z-seam görünür
Belirti: Parçanın bir kenarında dikey çizgi.
Çözüm:
- Seam konumunu "sharpest corner" veya "rear" yapın.
- Scarf joint seam (OrcaSlicer) kullanın.
- Post-processing ile hafif zımparalama.
15. Curling (overhang kıvrılması)
Belirti: Çıkıntı kenarları yukarı kıvrılır.
Çözüm:
- Part cooling fanını artırın (%100).
- Sıcaklığı düşürün.
- Overhang hızını düşürün.
- Destek yapısı ekleyin.
16. Üst yüzey boşlukları (gap)
Belirti: Üst düz yüzeyde infill deseni görünür.
Çözüm:
- Üst katman sayısını artırın (6+).
- Monotonic ironing açın.
- Flow oranını kontrol edin.
18. Z-banding (yatay çizgiler)
Belirti: Yüzeyde düzenli aralıklı yatay çizgiler.
Çözüm:
- Z-vidasını temizleyin ve yağlayın.
- Z-motor bağlantısını (coupler) kontrol edin.
- Consistent extrusion için PID tuning yapın.
Yapısal Sorunlar
8. Katman ayrılması (delamination)
Belirti: Katmanlar birbirinden ayrılıyor, parça bölünüyor.
Çözüm:
- Sıcaklığı artırın (+10-15 °C).
- Hızı düşürün.
- Part cooling fanını azaltın.
- Kapalı hazne kullanın (ABS/ASA).
13. Spaghetti (çökmüş baskı)
Belirti: Parçanın bir noktasından sonra spagetti benzeri karmaşık filament.
Çözüm:
- Yatak yapışmasını güçlendirin.
- Destek yapısı ekleyin.
- Baskı sırasında izleme (kamera) kullanın.
17. Tutarsız ekstrüzyon
Belirti: Bazı bölgeler kalın, bazıları ince. Düzensiz yüzey.
Çözüm:
- Filamenti kurutun (nem).
- Extruder dişli aşınmasını kontrol edin.
- Bowden fitting'leri kontrol edin.
- Filament çapını kumpas ile ölçün (tutarsız çap).
Mekanik Sorunlar
9. Layer shift (katman kayması)
Belirti: Parçanın bir noktasından sonra katmanlar kaymış.
Çözüm:
- Kayış gerginliğini kontrol edin ve sıkın.
- Hız ve ivmeyi düşürün.
- Motor sürücü soğutmasını sağlayın.
- Motor vida bağlantılarını (grub screw) kontrol edin.
10. Nozzle tıkanması
Belirti: Filament akmıyor veya çok az akıyor.
Çözüm:
- Cold pull (Nylon veya temizleme filamenti).
- Nozzle iğnesi ile temizleme.
- Nozzle değişimi.
- PTFE tüpü kontrol edin (Bowden).
19. Heat creep tıkanması
Belirti: Baskı başladıktan 30-60 dk sonra tıkanma. Soğuk başlangıçta sorun yok.
Çözüm:
- Hotend fan'ın çalıştığını doğrulayın.
- Heat sink termal macununu yenileyin.
- Retract mesafesini azaltın.
- Baskı sıcaklığını düşürün.
20. Thermal runaway hatası
Belirti: Yazıcı "Thermal Runaway" hatası ile duruyor.
Çözüm:
- Termistör kablo bağlantısını kontrol edin.
- Termistör heater block'ta sıkı mı bakın.
- Isıtıcı kartuşu kontrol edin.
- PID tuning yapın.
- ⚠️ Bu güvenlik özelliğini asla devre dışı bırakmayın.
Sık Sorulan Sorular
Stringing, warping, under/over extrusion, katman kayması, fil ayağı ve nozzle tıkanması.
Gevşek kayış, yüksek hız/ivme, motor aşırı ısınması veya mekanik engel.
Katmanlar arası boşluk, ince duvar, üst yüzeyde delik. E-step ve flow kalibrasyonu çözüm.
Flow -%2-5, sıcaklık -5-10 °C, e-step kalibrasyonu.
Seam noktası ve retract sonrası fazla malzeme. Seam ayarı, coasting ve pressure advance çözüm.
Sonuç
3D baskı hataları kaçınılmazdır — ama çözülebilir. Bu rehberi referans olarak kullanarak hatayı hızla teşhis edin, sistematik olarak çözümleyin ve kalibrasyon testleri ile doğrulayın.
Altın kural: Bir seferde tek değişken değiştirin. Sıcaklık ve hız aynı anda değiştirirseniz hangisinin işe yaradığını bilemezsiniz.